Δρ Κρίστα Σέντλατσεκ: Η ασφάλεια και η υγεία στην εργασία είναι προς όφελος εργαζομένων και επιχειρήσεων

Η δρ. Κρίστα Σέντλατσεκ είναι εκτελεστική διευθύντρια του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA) και μιλά στη «Μετάδοση Ισχύος» για τη σημασία της επαγγελματικής ασφάλειας και υγείας, ειδικά στους δύσκολους καιρούς της πανδημίας.

Συνέντευξη στον Απόστολο Ρουμπάνη

Στη συνέντευξη που μας παραχώρησε η κ. Κρίστα Σέντλατσεκ αναφέρεται στους νέους κινδύνους που εμφανίζονται στους χώρους εργασίας, ενώ μιλά και για την εκστρατεία που πραγματοποιεί ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία κατά τη διετία 2020-22 με σκοπό για την πρόληψη των μυοσκελετικών διαταραχών.

– Ποια είναι η αποστολή και το έργο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA);

– Η αποστολή του EU-OSHA είναι η ευαισθητοποίηση η ανταλλαγή πληροφοριών και η προώθηση της γνώσης, και των ορθών πρακτικών στον τομέα της επαγγελματικής ασφάλειας και υγείας.

Το όραμά μας είναι η καθιέρωση υγιών και ασφαλών χώρων εργασίας στην Ευρώπη βάσει της αρχής της τριμερούς συμμετοχής, η ανάπτυξη μιας νοοτροπίας πρόληψης των κινδύνων, καθώς και η διασφάλιση μιας οικονομίας έξυπνης, βιώσιμης, παραγωγικής και χωρίς αποκλεισμούς.

– Είναι γεγονός ότι οι ζωές μας έχουν επηρεαστεί σημαντικά από την πανδημία Covid-19. Πόσο και πώς έχει επηρεάσει η πανδημία τους χώρους εργασίας;

– Χωρίς αμφιβολία, η πανδημία αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες και σοβαρότερες προκλήσεις που έχουν αντιμετωπίσει οι κοινωνίες μας και οι επιχειρήσεις. Για αυτό είναι απαραίτητο να εργαστούμε από κοινού ώστε να σταματήσουμε τη μετάδοση του ιού και να εξασφαλίσουμε ένα ασφαλές και υγιές περιβάλλον εργασίας, τόσο για τον κόσμο που εργάζεται από το σπίτι με τηλεργασία όσο και για εκείνους που επιστρέφουν στο φυσικό χώρο δουλειάς.

Στους χώρους εργασίας, όπου οι εργαζόμενοι ενδέχεται να εκτεθούν σε έναν ιό, ο οποίος ανήκει στην κατηγορία των βιολογικών παραγόντων, οι εργοδότες οφείλουν να προχωρήσουν σε αξιολόγηση κινδύνου και να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα. Εμείς στον EU-OSHA έχουμε προχωρήσει στη δημιουργία οδικού χάρτη με τις απαραίτητες οδηγίες προς τους εργαζόμενους.

– Θα θέλατε να μας μιλήσετε για την εκστρατεία 2020 – 2022 «Lighten the Load» («Ελαφρύνετε το φορτίο»);

– Οι εκστρατείες για υγιείς χώρους εργασίας είναι βασικό εργαλείο με το οποίο προσπαθούμε να ευαισθητοποιήσουμε ολόκληρη την Ευρώπη για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία. Το μήνυμα αυτών των εκστρατειών είναι ξεκάθαρο: Η ασφάλεια και η υγεία στην εργασία είναι θέμα όλων· τόσο των εργαζομένων όσο και των επιχειρήσεων.

Η εκστρατεία με θέμα «Lighten the load» («Ελαφρύνετε το φορτίο») που ξεκίνησε στις 12 Οκτωβρίου 2020 είναι η πρώτη εκστρατεία με διετή ορίζοντα, 2020 – 2022, και θα παρέχει πληροφορίες και συμβουλές βέλτιστων πρακτικών σχετικά με την προστασία των εργαζομένων έναντι των μυοσκελετικών διαταραχών (musculoskeletal disorders [MSDs]) που προκαλούνται από άρση και μεταφορά αντικειμένων.

Οι μυοσκελετικές διαταραχές είναι ένα από τα πιο κοινά προβλήματα υγείας που σχετίζονται με την εργασία στην Ευρώπη. Προκαλούν πόνο και δυσφορία στην πλάτη, στο λαιμό, στους ώμους και στα άνω και κάτω άκρα, ενώ μπορούν να επηρεάσουν την ικανότητα ενός ατόμου να εργάζεται. Κατά τους πρώτους τρεις μήνες της εκστρατείας θα δοθεί προτεραιότητα στα προληπτικά μέτρα που μπορούν να εφαρμόσουν οι εργοδότες με σκοπό την προστασία των εργαζομένων και την ενίσχυση της παραγωγικότητας.

– Πώς μπορείτε να πείσετε τον ιδιοκτήτη μιας μικρής ή μεσαίας επιχείρησης να επενδύσει στην ασφάλεια στην εργασία, ειδικά στις δύσκολες αυτές εποχές, κατά τις οποίες φαίνεται να δίνεται προτεραιότητα στη μείωση του κόστους;

– Ειδικά στις δύσκολες οικονομικά εποχές είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι η κακή ασφάλεια και υγεία στο χώρο εργασίας κοστίζει χρήματα. Επιπλέον, αρκετές μελέτες περίπτωσης (case studies) αποδεικνύουν ότι η σωστή διαχείριση του συγκεκριμένου ζητήματος σε μια επιχείρηση συνδέεται με βελτιωμένη απόδοση και κερδοφορία. Όταν παραβλέπεται το θέμα της ασφάλειας και της υγείας στην εργασία, χάνουν όλοι: εργαζόμενοι, εργοδότες και συστήματα υγείας.

– Πόσο βοηθούν σχετικά με αυτό το θέματα ηλεκτρονικά εργαλεία (e-tools) του Οργανισμού σας;

– Ο EU-OSHA έχει δημιουργήσει εργαλεία-κλειδιά για την ευαισθητοποίηση και τη διαχείριση των κινδύνων που απειλούν την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία.

Το OiRA είναι μια διαδικτυακή πλατφόρμα που επιτρέπει τη δημιουργία εργαλείων εκτίμησης, αξιολόγησης και διαχείρισης των κινδύνων ανά τομέα σε οποιαδήποτε γλώσσα, με εύκολο και τυποποιημένο τρόπο.

Επιπλέον, το OSHwiki αποτελεί μια ιδιαίτερα πλούσια πηγή πληροφοριών και ενημέρωσης, παρέχοντας εργαλεία καμπάνιας, οπτικοακουστικό υλικό, ταινίες και βίντεο για εκπαιδευτικούς, εργαλεία οπτικοποίησης δεδομένων όπως και σχετικές οδηγίες.

– Πρόσφατα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν παρουσίασε την αποκαλούμενη «Πράσινη Συμφωνία» της ΕΕ (EU Green Deal). Πρέπει να θεωρήσουμε δεδομένο ότι οι «πράσινες» θέσεις εργασίας είναι ασφαλείς θέσεις εργασίας; Υπάρχουν νέοι κίνδυνοι;

– Είναι γεγονός ότι η Ε.Ε. εργάζεται σκληρά για να εξισορροπήσει την οικονομική ανάπτυξη με την ανάγκη προστασίας του περιβάλλοντος, θέτοντας φιλόδοξους στόχους για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, για την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης, για την προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και για τη μείωση των αποβλήτων.

Αυτό οδήγησε σε ένα ευρύ φάσμα «πράσινων» θέσεων εργασίας που συμβάλλουν στη διατήρηση του περιβάλλοντος ή στην επαναφορά του σε αυτό που ήταν. Ωστόσο, για να είναι πραγματικά βιώσιμες, πρέπει να διασφαλίσουμε ότι αυτές οι θέσεις εργασίας παρέχουν ασφαλείς, υγιείς και αξιοπρεπείς συνθήκες. Οι «πράσινες» θέσεις εργασίας πρέπει να είναι καλές για τους εργαζόμενους, καθώς και για το περιβάλλον.

Όσον αφορά τις πρωτοβουλίες μας για την πρόληψη νέων και αναδυόμενων κινδύνων, ο EU-OSHA διεξήγαγε λεπτομερή μελέτη για τη μορφή της εργασίας στις «πράσινες» θέσεις έως το 2020. Η μελέτη εντόπισε ορισμένα πιθανά σενάρια με δεδομένες τις εξελίξεις στις «πράσινες» τεχνολογίες, υπό διαφορετικές οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες.

Ο στόχος ήταν να επιστήσει την προσοχή σε πιθανούς κινδύνους σε αυτό τον τομέα και να παράσχει στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής της Ε.Ε. εργαλεία που θα τους βοηθήσουν να διαμορφώσουν τους χώρους εργασίας του αύριο και να διατηρήσουν τους εργαζόμενους της Ευρώπης ασφαλείς και υγιείς.

– Ο Οργανισμός σας δίνει έμφαση στους λεγόμενους «αναδυόμενους κινδύνους» από τα νανοϋλικά και την ψηφιοποίηση της εργασίας. Θα θέλατε να μας εξηγήσετε τη φύση αυτών των κινδύνων;

– Η εργασία και οι χώροι εργασίας αλλάζουν διαρκώς με την εισαγωγή νέων τεχνολογιών, ουσιών και διαδικασιών εργασίας. Παρατηρούμε επίσης αλλαγές στη δομή του εργατικού δυναμικού και της αγοράς εργασίας, όπως και νέες μορφές απασχόλησης και οργάνωσης.

Αυτό μπορεί να δημιουργήσει για την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων νέους κινδύνους και προκλήσεις, τους οποίους οφείλουμε να προβλέψουμε και να αντιμετωπίσουμε.

Ένας από τους βασικούς στόχους του EU-OSHA είναι η συλλογή και παροχή αξιόπιστων πληροφοριών γύρω από τους νεοεμφανιζόμενους κινδύνους για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία· πληροφοριών που να ικανοποιούν τις ανάγκες των ερευνητών και των υπευθύνων χάραξης πολιτικής και να επιτρέπουν την έγκαιρη και αποτελεσματική δράση.

Για το σκοπό αυτό, το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Κινδύνων του EU-OSHA συγκεντρώνει και εξετάζει δεδομένα από έρευνες και διαβουλεύσεις εμπειρογνωμόνων όσον αφορά τους παράγοντες που επηρεάζουν τους χώρους εργασίας και την ασφάλεια και υγεία των εργαζομένων.

Σημειώνω επίσης ότι η επόμενη εκστρατεία για τους υγιείς χώρους εργασίας 2023 – 2025 θα επικεντρωθεί στην ψηφιοποίηση της εργασίας.

– Πιστεύετε ότι το αντικείμενό σας θα έπρεπε να αποτελεί τμήμα διδακτέας ύλης σε σχολεία και ανώτερα / ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα;

– Εάν ο τομέας της υγείας και ασφάλειας στην εργασία συμπεριληφθεί συστηματικά στα μαθήματα που γίνονται στην τάξη, θα γίναι μέρος της καθημερινής ζωής για μαθητές, γονείς και διδακτικό προσωπικό. Εάν τα παιδιά αρχίσουν να μαθαίνουν για την ασφάλεια και την υγεία από τότε που μαθαίνουν να διαβάζουν και να γράφουν, οι δύο αυτοί παράγοντες θα χαρακτηρίζουν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν, παίζουν και ζουν. Θα αναπτύσσουν μια καλή στάση απέναντι στην ασφάλεια και την υγεία, στάση που θα τους συντροφεύει σε όλη τη διάρκεια της επαγγελματικής τους καριέρας.

Η ολιστική αυτή προσέγγιση θα ήταν το ιδανικό μοντέλο. Ωστόσο, η ενσωμάτωση του θέματος της ασφάλειας και της υγείας στην εργασία ως διδακτικού αντικειμένου σε ανώτερα επίπεδα εκπαίδευσης –και ιδίως στα πανεπιστήμια– είναι πιο δύσκολη και λιγότερο διαδεδομένη. Πάντως, η δικτύωση και η συνεργασία συμβάλλουν σημαντικά και σε αυτή την περίπτωση.

– Ποιες θα ήταν οι βασικότερες συμβουλές που θα δίνατε σε έναν εργαζόμενο που πάει στη δουλειά του;

– Αν και το θέμα είναι αρκετά περίπλοκο, και εξαρτάται από τον τύπο και τη φύση της κάθε εργασίας, θα είχα να απευθύνω στους εργαζόμενους τις εξής συμβουλές:

  • Κατανοήστε τους κινδύνους στο χώρο εργασίας σας.
  • Προστατέψτε το σώμα σας, τον αυχένα, την πλάτη, τα άνω άκρα κλπ.
  • Μειώστε το στρες.
  • Κάνετε τακτικά διαλείμματα.

– Υπάρχει κάποιο άλλο ζήτημα σχετικά με τις πρωτοβουλίες του Οργανισμού, στο οποίο θα θέλατε να αναφερθείτε;

– Θα ήθελα να αναφερθώ στο ευρωπαϊκό σχέδιο για την καταπολέμηση του καρκίνου, μια πρωτοβουλία που αφορούσε την προστασία των εργαζομένων από τις καρκινογόνες χημικές ουσίες.

Επίσης, θα ήθελα να αναφερθώ στον οδικό χάρτη για τις καρκινογόνες ουσίες και στη σύμβαση που υπέγραψαν στις 25 Μαΐου 2016 έξι ευρωπαϊκοί οργανισμοί, μια σύμβαση που τους δεσμεύει σε ένα πρόγραμμα εθελοντικής δράσης για την ευαισθητοποίηση σχετικά με τους κινδύνους που προκύπτουν από την έκθεση σε καρκινογόνες ουσίες στο χώρο εργασίας.

Ελέγξτε επίσης

H εταιρεία Τεχνοεκδοτική T-Press σας εύχεται Καλές Γιορτές με υγεία!!