Σημαντικές ειδήσεις

Συντήρηση βιομηχανικών εγκαταστάσεων

Με τον όρο «συντήρηση» (maintenance) νοείται ο συνδυασμός όλων των τεχνικών, διοικητικών και διαχειριστικών ενεργειών κατά τη διάρκεια του κύκλου ζωής του εξοπλισμού, οι οποίες αποσκοπούν στη διατήρηση ή στην επαναφορά του εξοπλισμού σε κατάσταση κατά την οποία μπορεί να διεκπεραιώσει όλες τις απαιτούμενες λειτουργίες

 

Άρθρο του Νικόλαου Σ. Κορακιανίτη*

 

Για να μπορέσουμε να καταλάβουμε την ευρύτερη έννοια της συντήρησης, θα πρέπει πρώτα να εξοικειωθούμε με ορισμένες βασικές έννοιες της CEN 2010:

Σκοπός συντήρησης: «Ορίζεται ως ο στόχος που έχει ανατεθεί και έχει γίνει αποδεκτός για τις δραστηριότητες της συντήρησης».

Στρατηγική συντήρησης: «Είναι η μεθοδολογία που χρησιμοποιείται για να επιτευχθεί ο σκοπός της συντήρησης».

Σχέδιο συντήρησης: «Ορίζεται ως το δομημένο και τεκμηριωμένο σύνολο που περιλαμβάνει δραστηριότητες, διαδικασίες, πόρους και τον χρόνο που απαιτείται για να υλοποιηθεί η συντήρηση».

Απαιτούμενη λειτουργία: «Είναι ο συνδυασμός λειτουργιών ενός μηχανήματος που θεωρείται απαραίτητος για να παρέχει μια συγκεκριμένη υπηρεσία».

Υποστήριξη συντήρησης: «Είναι η ικανότητα ενός οργανισμού συντήρησης να έχει τη σωστή υποστήριξη, στον κατάλληλο τόπο και χρόνο, για να εκτελέσει τις απαιτούμενες ενέργειες συντήρησης όταν αυτές απαιτούνται».

Διαθεσιμότητα: «Είναι η ικανότητα να είσαι σε θέση να λειτουργήσεις όπως και όταν απαιτείται, κάτω από δεδομένες συνθήκες, υπό την προϋπόθεση ότι παρέχονται οι αναγκαίοι εξωτερικοί πόροι».

Αξιοπιστία: «Ορίζεται ως η ικανότητα ενός μηχανήματος να εκτελέσει τις απαιτούμενες λειτουργίες κάτω από δεδομένες συνθήκες για δεδομένο χρονικό διάστημα». Η αξιοπιστία που καθορίζεται από το σχεδιαστή ή κατασκευαστή ορίζεται ως «εγγενής αξιοπιστία».

Διατηρησιμότητα: «Είναι η ικανότητα ενός μηχανήματος κάτω από δεδομένες συνθήκες

λειτουργίας, να διατηρείται ή να αποκαθίσταται σε μια κατάσταση κατά την οποία μπορεί να εκτελέσει τις απαιτούμενες λειτουργίες, όταν η συντήρηση πραγματοποιείται κάτω από δεδομένες συνθήκες χρησιμοποιώντας καθορισμένες διαδικασίες και πόρους». Η διατηρησιμότητα που καθορίζεται από το σχεδιαστή ή κατασκευαστή ορίζεται ως «εγγενής διατηρησιμότητα».

 

Συντήρηση εγκαταστάσεων

Βασικό έργο της συντήρησης είναι η οργάνωση και εκτέλεση όλων των εργασιών που απαιτούνται για να εξασφαλίζεται η συνέχεια:

  • Της λειτουργίας.
  • Της οικονομικής λειτουργίας.
  • Της οικονομικής λειτουργίας με το βέλτιστο αποτέλεσμα.

Στη συντήρηση του υπάρχοντος ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού πρέπει να περιλαμβάνονται όλες οι απαραίτητες ενέργειες και εργασίες που αποσκοπούν:

  • Στη διατήρησή του σε άριστη λειτουργική κατάσταση κι ετοιμότητα.
  • Στη βελτίωσή του με προσθήκες και ανακατασκευές που έχουν πολύ μικρότερο κόστος από πιθανές αντικαταστάσεις.

Απαραίτητη προϋπόθεση για να προβούμε σ’ έναν προγραμματισμό της συντήρησης, είναι να έχει καθοριστεί:

  • Σε τι στοχεύουμε καταρτίζοντας ένα πρόγραμμα συντήρησης.
  • Με ποιους τρόπους θα μετράμε τα αποτελέσματα.
  • Πως θα βελτιώνουμε και θα αναπροσαρμόζουμε το υπό συντήρηση σύστημα.

Η επιτυχής έκβαση της συντήρησης εξαρτάται ιδιαιτέρως από τρεις παράγοντες, που είναι:

  1. Η απόφαση.
  2. Τα διατιθέμενα μέσα.
  3. Η μελέτη και κατανόηση των αναμενόμενων αποτελεσμάτων από την εφαρμογή ενός προγράμματος συντήρησης.

Ο σαφής καθορισμός του αντικειμένου της υπηρεσίας συντήρησης επιτάσσει να εξετάσουμε κάποιους παράγοντες, με τους κυριότερους απ’ αυτούς να είναι:

-Η επίδραση της διακοπής λειτουργίας ενός τμήματος του ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού επί της παραγωγικής διαδικασίας.

-Το εκτιμώμενο κόστος αντικατάστασης ενός εξαρτήματος ή μηχανήματος.

-Ο εκτιμώμενος αναγκαίος χρόνος για την αντικατάσταση ενός εξαρτήματος ή μηχανήματος.

-Το εκτιμώμενο κόστος της διακοπής της λειτουργίας ενός εξαρτήματος ή μηχανήματος.

-Οι επιπτώσεις στην ποιότητα και στην ποσότητα των παραγόμενων προϊόντων.

-Η επίδραση πάνω σε άλλες λειτουργικές διαδικασίες.

-Η τεχνολογική απαξίωση των εξαρτημάτων που δεν θα χρησιμοποιηθούν.

-Η αξία των ανταλλακτικών.

 

Συστήματα συντήρησης

Τα κύρια συστήματα συντήρησης είναι: η βελτιωτική συντήρηση, η προληπτική συντήρηση και η διορθωτική (μεταδραστική ή επισκευαστική) συντήρηση.

Κάθε σύστημα περιλαμβάνει ένα κύκλο ενεργειών, με ορισμένα βασικά δεδομένα που απεικονίζουν τις ανάγκες συντήρησης του ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού, ενώ η λειτουργία συντήρησης προϋποθέτει την ύπαρξη ενός συγκεκριμένου προγράμματος. Ειδικότερα:

Το σύστημα βελτιωτικής συντήρησης έχει σκοπό τη μείωση ή εξάλειψη των βλαβών που οφείλονται κυρίως στις συνθήκες λειτουργίας.

Το σύστημα προληπτικής συντήρησης περιλαμβάνει ένα πρόγραμμα συστηματικών ελέγχων λειτουργίας, εξαρτημάτων, συγκροτημάτων, ή συστημάτων, και βάσει αυτών γίνεται η εκπόνηση μελετών διάγνωσης, πρόβλεψης, πρόγνωσης και αποκατάστασης.

Το σύστημα διορθωτικής συντήρησης ουσιαστικά δεν αποτελεί σύστημα, αφού δεν διαθέτει μία συστηματικότητα (δεν έχει πρόγραμμα), αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της συντήρησης.

 

Προληπτική συντήρηση (Π.Σ.)

Απαραίτητα στοιχεία για την οργάνωση της προληπτικής συντήρησης είναι:

  1. Η ύπαρξη χρονοπρογραμματισμένων διαδικασιών και ενεργειών, όπως είναι:
  • Εντολές εργασιών επιθεώρησης, ρύθμισης, καθαρισμών, λίπανσης και μικροεπισκευών.
  • Εντολές εργασιών επεμβάσεων, αντικαταστάσεων, γενικών επισκευών.
  1. Η όσο το δυνατόν καλύτερη κατάσταση του υπό επιτήρηση εξοπλισμού. Σε μηχανήματα που συμβαίνουν συχνές βλάβες δεν έχει νόημα η εφαρμογή προγραμμάτων προληπτικής συντήρησης.
  2. Το εξειδικευμένο προσωπικό και η συνεχιζόμενη εκπαίδευσή του πάνω σε νέες μεθόδους και εξελίξεις.
  3. Τα κατάλληλα διατιθέμενα μέσα, η συμβολή των οποίων είναι θεμελιώδης, αφού αυξάνουν την ικανότητα αξιολόγησης και βοηθούν στη λήψη αποφάσεων και στο χρονοπρογραμματισμό των ενεργειών.

Ένα πρόγραμμα της προληπτικής συντήρησης περιλαμβάνει γενικά:

  1. Εργασίες ρουτίνας όπως είναι έλεγχοι, ρυθμίσεις, λίπανση, καθαρισμοί και επιθεωρήσεις, οι οποίες εκτελούνται συνήθως κατά τη λειτουργία του εξοπλισμού, ενώ οι ακολουθούμενες οδηγίες είναι καταγεγραμμένες σε ειδικές καταστάσεις.
  2. Περιοδικές εργασίες, οι οποίες μπορούν να γίνουν μόνο όταν ο ηλεκτρομηχανολογικός εξοπλισμός είναι εκτός λειτουργίας και η συχνότητά τους εξαρτάται από τις οδηγίες των κατασκευαστών, τη χρήση των μηχανημάτων, το είδος και τον τρόπο παραγωγής κλπ. Επειδή πάντα απαιτούνται υλικά, ανταλλακτικά και ειδικά εργαλεία, χρειάζεται ιδιαίτερα προσεκτική προετοιμασία και σχεδιασμός. Τέτοιες εργασίες είναι:
  • Επιθεωρήσεις.
  • Αντικαταστάσεις εξαρτημάτων, τμημάτων η συγκροτημάτων.
  • Αλλαγές λιπαντικών, καθαρισμοί δεξαμενών, κυκλωμάτων κ.ά.
  1. Μετρήσεις μεγεθών με φορητά όργανα μετρήσεων ή μόνιμα τοποθετημένα όργανα διάγνωσης σε κρίσιμα σημεία του εξοπλισμού, οι οποίες διαβιβάζονται σε ελεγκτές για να γίνουν οι απαραίτητες διορθώσεις. Ενδεικτικά, γίνονται μετρήσεις:
  • Κραδασμών
  • Ταλαντώσεων
  • Στροφών
  • Πιέσεων
  • Θερμοκρασιών
  • Ηλεκτρικών τάσεων
  • Εντάσεων ηλεκτρικού ρεύματος
  • Ροής.

 

*Ο κ. Νικόλαος Σ. Κορακιανίτης είναι ηλεκτρολόγος μηχανικός & Τεχνολογίας Υπολογιστών, MSc Electrical and Computer Engineering MSc in Microelectronics, ακαδημαϊκός υπότροφος του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, στο Τμήμα Ηλεκτρολόγων & Ηλεκτρονικών Μηχανικών.

Ελέγξτε επίσης

Μικροδίκτυο: Η Τεχνολογία που ενεργοποιεί το Νέο Ενεργειακό τοπίο

Με πληθώρα διεθνών και ενωσιακών δεσμεύσεων από όλες τις χώρες της ΕΕ, έχει τεθεί ο …