Η προληπτική συντήρηση είναι μια διαδικασία κατά την οποία ελέγχεται η κατάσταση μιας μηχανής για πρόωρα σημάδια επικείμενης αστοχίας, ενώ αντιμετωπίζονται και ζητήματα ασφάλειας. Τα ποσοστά θανάσιμων εργατικών ατυχημάτων υπολογίζονται σε 42% από εκρήξεις, 14% από πυρκαγιές και εγκαύματα και 13% από δηλητηριάσεις, περιπτώσεις που μειώνονται δραστικά με την προληπτική συντήρηση όπως αποδεικνύεται από σχετικές στατιστικές.
Η προληπτική συντήρηση, λοιπόν, δεν είναι κάτι νέο για τους χρήστες ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού. Αυτό που είναι σχετικά νέο είναι η δυνατότατα που παρέχεται για χρήση τεχνολογιών όπως είναι οι υπέρηχοι και οι υπέρυθρες ακτίνες, καθώς και για συνδυασμό των δύο αυτών τεχνολογιών.
Ενώ η τεχνολογία υπέρυθρης απεικόνισης για προληπτική συντήρηση είναι αρκετά γνωστή, δεν ισχύει το ίδιο για την αντίστοιχη τεχνολογία των υπέρηχων. Μία σειρά ηλεκτρομηχανολογικών δυσλειτουργιών παράγουν υπέρηχους οι οποίοι ανιχνεύονται από αντίστοιχες συσκευές. Το υπερηχητικό σήμα μετατρέπεται σε ακουστικό, παρέχοντας τη δυνατότητα της ποιοτικής αξιολόγησης των φαινομένων αλλά και της αριθμητικής τους αποτύπωσης, ώστε να μπορούν να γίνουν συγκριτικές μετρήσεις σε σχέση με τη λειτουργία του ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού χωρίς δυσλειτουργίες.
Ο συνδυασμός υπέρηχων και υπέρυθρων είναι η ασφαλέστερη και η πλέον αξιόπιστη μέθοδος που επιτρέπει στους επιθεωρητές να δουν, να ακούσουν και να καταγράψουν με ευκολία τους τομείς ενδιαφέροντός τους που ήταν πριν δύσκολο να ανιχνευθούν, επεκτείνοντας τη δυνατότητά τους για εντοπισμό όλων των περιοχών πιθανής αστοχίας εντός της εγκατάστασης.
Η υπέρυθρη θερμική λήψη εικόνων και οι υπέρηχοι μπορούν να χρησιμοποιηθούν συνδυαστικά για επιθεώρηση ρουλεμάν, για δοκιμή και συντήρηση ατμοπαγίδων, αντλιών και κινητήρων, καθώς και για ελέγχους σε ηλεκτρολογικούς πίνακες, μετασχηματιστές, ηλεκτρονόμους, μπάρες τροφοδοσίας, υποσταθμούς μέσης τάσης, ηλεκτρικά συστήματα διανομής και ηλεκτρικές μηχανές. Χάρη σ? αυτές τις τεχνολογίες μπορούν επίσης να γίνουν αξιολογήσεις ποιότητας και αποτελεσματικότητας εναλλακτών θερμότητας και εξοπλισμού HVAC, καθώς και έλεγχος της σωστής λίπανσης. Μπορούν να προβλεφθούν στις μηχανές αστοχίες προτού γίνουν ανεξέλεγκτες, αφού ανιχνεύονται τα αδύνατα σημεία, οι διαρροές, τα φθαρμένα ρουλεμάν, η υπερθέρμανση του ηλεκτρικού εξοπλισμού και των μηχανημάτων και άλλες παρόμοιες καταστάσεις.
Στη συνέχεια ακολουθούν μερικά παραδείγματα συνδυασμού της τεχνολογίας των υπέρηχων με αυτήν των υπέρυθρων στην προληπτική συντήρηση βιομηχανικών μονάδων.
– Εντοπισμός της αστοχίας εδράνων κύλισης (ρουλεμάν). Για τα εσωτερικά ρουλεμάν ενός συστήματος κινητήρα και οδηγούμενης μηχανής η αστοχία είναι αρκετά πιθανή. Οι υπέρυθρες εικόνες θα δείξουν άμεσα αποτελέσματα, ειδικά αν υπάρχουν θέματα υπερλίπανσης (μία κατάσταση που ευθύνεται συχνά για αστοχίες), ενώ ο υπέρηχος μπορεί να προσδιορίσει το ακριβές πρόβλημα και να καθορίσει πόσο γράσο πρέπει να διοχετευτεί στον κινητήρα.
– Ανίχνευση έλλειψης ευθυγράμμισης. Κατά τη διάρκεια μιας επιθεώρησης μπορεί να φανεί ότι κάποιες μηχανές δουλεύουν ικανοποιητικά, χωρίς να ισχύει κάτι τέτοιο. Αν ελεγχθούν καλύτερα μπορεί να παρατηρηθεί ύπαρξη κραδασμών ή άλλες συνέπειες δυσλειτουργίας. Με την επιθεώρηση υπέρυθρων ακτίνων μπορεί να εξακριβωθεί η ύπαρξη κακής ευθυγράμμισης σε εσωτερικά έδρανα, καθώς το κέντρο του συνδέσμου εμφανίζει ίχνη θερμότητας, ενώ δεν πρέπει να είναι καθόλου ζεστό.
– Ανίχνευση βλαβών σε ατμοπαγίδες και αντλίες. Στο διυλιστήριο της Chevron στο Perth Amboy NJ των ΗΠΑ παράγονται περίπου 227 τόνοι ατμού την ώρα και υπάρχουν 6.000 – 8.000 ατμοπαγίδες. Ο έλεγχος των ατμοπαγίδων με υπέρηχους και υπέρυθρες αποκάλυψε ποσοστό αστοχίας μέχρι 28%, με αποτέλεσμα να αυξήσει το διυλιστήριο την αξιοπιστία των ατμοπαγίδων του κατά 15% εντός δύο ετών. Η μείωση των απωλειών ατμού που επιτεύχθηκε είχε ως συνέπεια να εξοικονομούνται το μήνα τουλάχιστον 50.000 δολάρια. Επίσης, σε μια από τις μεγαλύτερες κατασκευαστικές εταιρείες των ΗΠΑ χρησιμοποιήθηκαν υπέρηχοι για να ελεγχθούν υδραυλικά συστήματα σε εκσκαφείς πυργογερανούς κλπ., ενώ με τις υπέρυθρες ακτίνες εντοπίστηκαν διάφορα ελαττώματα στις αντλίες και στους κινητήρες των μηχανημάτων. Δέκα λεπτά προληπτικής συντήρησης απέτρεψαν την καταστροφή δύο αντλιών αξίας 2.000 δολαρίων η καθεμιά, καθώς αποκαλύφθηκε υπερλίπανση των εσωτερικών ρουλεμάν των κινητήρων.
– Ανίχνευση διαρροών πεπιεσμένου αέρα. Δισεκατομμύρια χάνονται κάθε χρόνο από σπατάλη πεπιεσμένου αέρα, καθώς οι περισσότερες εταιρείες δεν συνειδητοποιούν πως η συνολική απώλεια κερδών από διαρροές πεπιεσμένου αέρα μπορεί να ανέλθει στο 40% των εξόδων ηλεκτρικής ενέργειας. Με τη χρήση των υπέρηχων οι διαρροές πεπιεσμένου αέρα μπορούν να εντοπιστούν και να μειωθούν δραστικά.
Πέρα από την αποτροπή των ζημιών και το οικονομικό όφελος που μπορεί να επιτευχθεί από τη χρήση των υπέρηχων και της τεχνολογίας των υπερύθρων, υπάρχει και κάτι άλλο: Η εξοικονόμηση ενέργειας είναι μια παγκόσμια αναγκαιότητα, ειδικά μάλιστα με το πρόβλημα της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Ο συνδυασμός των τεχνολογιών των υπέρυθρων ακτίνων και των υπέρηχων οδηγεί σε σημαντική μείωση της ενεργειακής σπατάλης, η οποία συνεπάγεται μείωση της κατανάλωσης καυσίμων.
