Η φλεξογραφία είναι μια σύγχρονη μέθοδος πολυχρωματικής εκτύπωσης πάνω σε εύκαμπτα υλικά εκτύπωσης. Η αρχή της μεθόδου είναι τελείως διαφορετική από τις γνωστές τεχνικές εκτύπωσης που χρησιμοποιούν τη μέθοδο της έγχυσης (injection). Είναι όμως ανάλογη των κλασικών εκτυπώσεων της παραδοσιακής τυπογραφίας. Και τούτο γιατί και στη φλεξογραφία η εικόνα αποτυπώνεται ανάγλυφα πάνω στο υπό εκτύπωση υλικό είτε αυτό είναι πλαστικό είτε αυτό είναι χαρτί. Μια σημαντική ιδιαιτερότητα στην τεχνική της φλεξογραφίας είναι ότι τα μελάνια που χρησιμοποιούνται στεγνώνουν πολύ πιο γρήγορα από ότι τα αντίστοιχα που χρησιμοποιούνται στην κλασσική τυπογραφία. Παράλληλα τα μελάνια της φλεξογραφίας είναι λεπτόρρευστα σε σχέση με τα μελάνια της κλασσικής τυπογραφίας.
Η φλεξογραφία έχει συνδεθεί ιδιαίτερα με την τεχνολογία των πλαστικών και τις εφαρμογές της και τούτο γιατί χρησιμοποιείται κατά κόρον για εκτυπώσεις πάνω σε πλαστικές σακκούλες συσκευασίας. Οι εκτυπώσεις αυτές μπορούν να γίνονται είτε σε παραγωγικές διαδικασίες web feeding, όπου έχουμε περιοδική εκτύπωση των προβλεπόμενων στοιχείων πάνω σε ένα συνεχώς εκτυλισσόμενο πλαστικό ρολλό, είτε σε παραγωγικές διαδικασίες sheet feeding, όπου τα προϊόντα εκτυπώνονται κομμάτι – κομμάτι. Η δεύτερη αυτή μέθοδος χρησιμοποιείται σε χαρτοκιβώτια, σε έτοιμες τσάντες, αλλά και σε πλεκτά σακιά.
Η μαζική χρήση πάντως των πλαστικών σακκούλων, αλλά και η εκτύπωσή τους σε μια διαδικασία μαζικής παραγωγής έχουν κάνει την τεχνική της φλεξογραφίας μια από τις πιο σημαντικές παραγωγικές μεθόδους στη βιομηχανία των πλαστικών. Ωστόσο από την ίδια την αρχή της μεθόδου δεν προκύπτει μια αποκλειστική συσχέτιση της μεθόδου με την τεχνολογία των πλαστικών. ʼλλωστε η μέθοδος χρησιμοποιείται σε ευρεία κλίμακα και για εκτυπώσεις σε άλλα υλικά και κυρίως σε χαρτί.
Ιστορική αναδρομή
Η εκτύπωση της φλεξογραφίας εμφανίζεται σαν μέθοδος το 1890 στην Αγγλία, (μέθοδος Ανιλίνης), κυρίως για τις εκτυπώσεις στις σακούλες καταστημάτων. Το 1908 εξελίχθηκε από τον τεχνολόγο Holweg σε γρήγορη μηχανή εκτύπωσης, με αρκετές βελτιώσεις. Το όνομα της μεθόδου το πήρε από τα μελάνια ανιλίνης διαλυτά στις αλκοόλες και επικράτησε σαν μέθοδος Ανιλίνης έως το 1952, όπου (στο διεθνές συνέδριο εκτυπώσεων στην Αμερική) άλλαξε την ονομασία της σε «φλεξογραφική μέθοδος εκτύπωσης».. Η άμεση μέθοδος ανιλίνης-φλεξογραφική μέθοδος ανήκει στην υψιτυπική μέθοδο εκτύπωσης, όπου έχουμε άμεση εκτύπωση από τους οφθαλμούς στοιχείων του κλισέ. (Τυπογραφία-φλεξογραφία). Τα κλισέ είναι κατασκευασμένα από λάστιχο με ανάγλυφή την εικόνα, (γράμματα μη αναγνώσιμα), που τυπώνονται μέσα από πίεση στο υλικό εκτύπωσης αναγνώσιμα. Έως πριν από λίγα χρόνια.
Οι εκτυπώσεις είχαν εφαρμογή στις φτηνές συσκευασίες – ταπετσαρίες – χαρτοπετσέτες – χαρτιά περιτυλίγματος και διάφορα πολυαιθυλένια και foil.. Από την εφαρμογή, όμως, του «βαθυτυπικού κυλίνδρου» Ανιλοξ, σαν μέσον μελάνωσης, οι εκτυπώσεις άρχισαν να βελτιώνονται με θεαματική πρόοδο. Η δυνατότητα εφαρμογής κλισέ από φωτοπολυμερή υλικά, (1977), βοήθησε πολύ την ποιότητα εκτύπωσης, όπου άρχισαν οι τετραχρωμίες να έχουν εφαρμογή στην εκτύπωση μέσα από την μέθοδο της φλεξογραφίας. (1984 54 I/cm Raster). Παράλληλα, η μηχανή τροποποιήθηκε από τύπου STACK σε μονοτύμπανη (Central Impression) και βελτίωσε τις συμπτώσεις και όλες τις παραμέτρους για σωστή εκτύπωση. Ήδη σήμερα η φλεξογραφία έχει αναπτυχθεί τόσο, ούτως ώστε η ποιότητα εκτύπωσης να συναγωνίζεται την ποιότητα offset σε όλα τα υλικά, (χαρτί – foil – μεμβράνη κ.λ.π.).
SeparatorBetweenMainTexts Παραγωγική διαδικασία
Σύμφωνα με τη μέθοδο της φλεξογραφίας εκτυπώνονται με τη σειρά η μια μετά την άλλη οι μορφές και τα σχήματα που αντιστοιχούν σε κάθε χρώμα πάνω σε ένα εκτυλισσόμενο ρολλό από εύκαμπτο υλικό (πλαστικό, χαρτί κ.λ.π). Σε φλεξογραφικές εφαρμογές κάποιων απαιτήσεων (δηλαδή από τριχρωμία και πάνω) και προκειμένου να υπάρξει ένα ποιοτικό αποτέλεσμα, οι εικόνες που πρέπει να αναπαραχθούν είναι καλό να έχουν καταγραφεί με τη μορφή αρνητικού φωτογραφικού φιλμ πάνω σε ένα φωτοευαίσθητο πολυμερές υλικό. Αυτά τα φωτοπολυμερή υλικά πήζουν και γίνονται ελαστικά όταν δεχθούν φως. Το κάθε χρώμα το διαχειρίζεται ένας ιδιαίτερος μηχανισμός που λέγεται μελανείο. Το μελανείο είναι μια σκάφη στην οποία είναι προσαρμοσμένος ένας κύλινδρος που βρίσκεται ημιεμβαπτισμένος μέσα στο χρώμα του συγκεκριμένου μελανείου από την κάτω πλευρά γιατί από την πάνω πλευρά είναι ελεύθερος. Μια φλεξογραφική μηχανή εκτύπωσης μπορεί να έχει τόσα μελανεία όσα και τα χρώματα που θα χρησιμοποιεί κατά την εκτύπωση. Με δεδομένο ότι για την αναπαραγωγή μιας εικόνας χρειάζεται τετραχρωμία έχουμε εξ αρχής τέσσερα μελανεία. Αυτά αυξάνονται από το γεγονός ότι το όνομα του εκάστοτε προιόντος αλλά και τα στοιχεία της εταιρείας που παράγει το εκάστοτε προιόν πρέπει να τυπώνονται με διαφορετικό χρώμα. Σήμερα υπάρχουν φλεξογραφικές μηχανές που διαθέτουν μέχρι και 10 μελανεία.
ʼλλα βασικά στοιχεία που περιλαμβάνονται σε μια φλεξογραφική μηχανή είναι οι κύλινδροι απόξεσης (nip rollers) οι εγχάρακτοι κύλινδροι (anylox rollers), οι κύλινδροι κλισέ, τα εκτυλιχτικά μηχανήματα μαζί με τους μηχανισμούς έλξης και τάνυσης, οι φυσητήρες αέρα και ο απορροφητήρας αέρα. Οι κύλινδροι απόξεσης χρησιμεύουν για την απόξεση του επιπλέον μελανιού από τον ημιεμβαπτισμένο κύλινδρο του μελανείου. Οι κύλινδροι απόξεσης είναι έτσι διαταγμένοι ώστε να εφάπτονται με μια κάποια πίεση με τους ημιεμβαπτισμένους κυλίνδρους του μελανείου.
Παρακάτω περιγράφονται αναλυτικότερα τα σημαντικότερα στοιχεία μιας φλεξογραφικής μηχανής οι κύλινδροι κλισέ, οι μηχανές εκτύπωσης και ιδιαίτερα οι κύλινδροι ʼνιλοξ.
Κλισέ φλεξογραφίας
Κλισέ ονομάζουμε τη μήτρα από συνθετικό καουτσούκ «BU-NA»σιλικόνης ή φωτοπολυμερή υλικά, που έχει δυνατότητα εκτύπωσης με αντίστοιχη μελάνη (νερού – UV –διαλυτών) στα εύκαμπτα υλικά εκτύπωσης. Υπάρχουν φωτοπολυμερή Κλισέ αυτοκόλλητα (νερού – διαλυτών) απλά ή με μεταλλική βάση στην κατηγορία μεγάλης σκληρότητας (80 shore), τα οποία χρησιμοποιούνται στις τυπογραφικές εκτυπώσεις. Τα φωτοπολυμερή υλικά (φύλλα διαστάσεων) φωτοπολυμερίζονται με την έκθεση σε UV ακτινοβολία. Η φωτογράφηση – ευαισθητοποίηση του φωτοπολυμερούς κλισέ γίνεται σε έκθεση UV ακτινοβολίας και με αρνητικής μορφής φιλμ. Υπάρχουν διάφορα πάχη κλισέ ανάλογα με την κατηγορία υλικού εκτύπωσης, καθώς και διάφορες σκληρότητες για την αντίστοιχη χρήση. Έτσι έχουμε κλισέ από 0,76 mm πάχος έως 6,35 mm. Το πάχος του κλισέ 6,35 mm και 38 shore (σκληρότητα) έχει εφαρμογή στις εκτυπώσεις χαρτονιών – craft κ.λ.π.. Ένα φωτοπολυμερές κλισέ από 1,70 mm έως 3,94 mmκαι σκληρότητας 55 shore. Είναι κατάλληλο για εκτυπώσεις χαρτιού (μηχανογραφικό – ετικέτες – φάκελα κ.α.). Όλα τα κλισέ έχουν συμβατότητα ανάλογα με την κατασκευή με τα αντίστοιχα μελάνια. Τα μελάνια χωρίζονται σε τρείς κατηγορίες:
Α. Με βάση τους διαλύτες και είναι αρκετά καλά στις εκτυπώσεις συσκευασιών (τρόφιμα κ.λ.π.).
Β. Με βάση το νερό (υδροδιαλυτικά) και μπορούν να χρησιμοποιηθούν στα περισσότερα υποστρώματα εκτύπωσης.
Γ. Μελάνια UV (με στέγνωση UV ακτινοβολίας) και είναι 100% στέρεα συστήματα χωρίς διαλύτες.
SeparatorBetweenMainTexts Μηχανές Εκτύπωσης
Οι σύγχρονες μηχανές χωρίζονται σε τρείς κατηγορίες :
Είναι τροφοδοσίας ρολού (ρολό εκτύλιξης, ρολό επανατύλιξης)
1. Μηχανές τύπου STACK, κάθετης διάταξης, με σύστημα πολλών πιέσεων.
2. Μηχανές τύπου STACK οριζόντιας διάταξης (με δυνατότητες συνδυασμού με offset ή μηχανής λαμιναρίσματος).
3. Μηχανές κεντρικού τυμπάνου (CI) central impression με δορυφορικά συστήματα μελάνωσης – μακετοφόρων – Ανιλοξ.
Υπάρχουν και μηχανές εκτύπωσης φύλλου ή σχηματοποιημένου εντύπου, αλλά για μικρή παραγωγή και μέτρια ποιότητα. Οι μηχανές φλεξογραφίας μπορούν να προσαρμοστούν σ’ όλες τις απαιτήσεις και κατηγορίες εκτύπωσης και έτσι ανάλογα με το πλάτος ρολού, την κατηγορία εκτύπωσης και υλικού, να μορφοποιήσουν σε συσκευασία το τυπωμένο υλικό με συστήματα δίπλωσης ή κοπής έως το τελικό έντυπο προϊόν. Η φλεξογραφία όπως είδαμε σαν μέθοδος στηρίζεται σε έναν βαθυτυπικό κύλινδρο μελάνωσης, τον «Ανιλοξ», ο οποίος τροφοδοτεί με μελάνι το κλισέ. Από εκεί ξεκινά η ποιότητα εκτύπωσης. Ο Ανιλοξ είναι ο σπουδαιότερος κύλινδρος μεταφοράς στη φλεξογραφική μέθοδο. Έτσι, λοιπόν, όσο καλύτερο κύλινδρο Ανιλοξ έχουμε, τόσο καλύτερη μελάνωση του κλισέ σε τετραχρωμίες έχουμε. Ο κύλινδρος Ανιλοξ είναι ένας εγχάρακτος κύλινδρος που παλιότερα ήταν λαστιχένιος σήμερα όμως είναι συνήθως μεταλλικός με κεραμική επένδυση.
Χαρακτηριστικά κυλίνδρου «Ανιλοξ»
1. Υλικό κατασκευής (χαλκός – χρώμιο – επένδυση κεραμικού υλικού)
2. Τρόπος χάραξης –Είδος κουκκίδας. Η χάραξη μπορεί να γίνεται είτε μηχανικά είτε με laser.
3. Γραμμές χάραξης ανά /cm
4. Βάθος χάραξης σε (μ) μικρά. Ένα (1) μ=1/1000 mm
5. Γωνία χάραξης
Προοπτικές
Η φλεξογραφία είναι μια μέθοδος που γνωρίζει ολοένα και ευρύτερη εφαρμογή κυρίως λόγω της καλής ποιότητας εκτύπωσης. Η ποιότητα εκτύπωσης εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Σ’ όλες τις μεθόδους εκτύπωσης σημαντικό ρόλο έχει ο διαχωρισμός των φιλμ, είναι όμως ένας παράγοντας που έχει αρκετές παραμέτρους για ανάλυση. Ο συνδυασμός του διαχωρισμού των χρωμάτων (φιλμ), το κλισέ, καθώς η μηχανή, το υπόστρωμα εκτύπωσης, το είδος της μελάνης, η ταχύτητα, ο «ʼνιλοξ» με το σύστημα απόξεσης μαζί με τους υπεύθυνους παραγωγής είναι οι κύριοι συντελεστές μιας καλής εκτύπωσης με τη μέθοδο της φλεξογραφίας.
