«Νεφοϋπολογιστική». Μεταφορά, αποθήκευση και επεξεργασία δεδομένων με τη χρήση του διαδικτύου. Πλεονεκτήματα και κρίσιμα σημεία εφαρμογής.
ΤΟΥ ΤΑΞΙΑΡΧΗ Π. ΜΠΕΛΗ*
Σήμερα όλο και περισσότερο ακούγεται ο όρος Cloud Computing (Νεφοϋπολογιστική). Ο όρος αυτός αναφέρεται σε εφαρμογές οι οποίες κάνουν χρήση του διαδικτύου για τη μεταφορά, αποθήκευση και επεξεργασία των δεδομένων. Το “σύννεφο” (cloud) λοιπόν αναφέρεται στο διαδίκτυο και αυτό διότι κανείς δεν γνωρίζει και δεν ενδιαφέρεται να μάθει τι ακριβώς κρύβεται πίσω από αυτό παρά μόνο να λάβει τα αποτελέσματα. Για παράδειγμα οι πιο δημοφιλείς cloud εφαρμογές είναι οι μηχανές αναζήτησης. Όταν λοιπόν ο χρήστης υποβάλει ένα ερώτημα, στην πραγματικότητα δεν γνωρίζει και δεν ενδιαφέρεται πως μεταφέρονται τα δεδομένα, σε πια σημεία του πλανήτη βρίσκονται οι εξυπηρετητές που θα επεξεργαστούν το αίτημά του και πως γίνεται αυτή η επεξεργασία.
Οι εφαρμογές που παρέχονται χωρίζονται σε τέσσερις βασικές κατηγορίες . τις υπηρεσίες πληροφορικής (Cloud IT Services), τις εμπορικές εφαρμογές (Business Applications), τις εφαρμογές ενίσχυσης παραγωγικότητας (Productivity Applications) και τις εφαρμογές κοινωνικής δικτύωσης (Social Media Applications). Τα πλεονεκτήματα που προσφέρουν οι cloud εφαρμογές είναι τα εξής:
- Αδιάλειπτη διαθεσιμότητα αποθηκευτικού χώρου
- Οργανωμένη με προδιαγραφές αποθήκευση
- Διαβαθμισμένη πρόσβαση από οποιοδήποτε σημείο
- Τήρηση αντιγράφων ασφαλείας
- Δυνατότητα αναζήτησης και ομαδοποίησης/ταξινόμησης με πολλαπλά κριτήρια
- Σημαντικότατη εξοικονόμηση πόρων, για την δημιουργία, φιλοξενία και ανταλλαγή δεδομένων
- Συγκέντρωση των βιομηχανικών συστημάτων κάτω από κοινές προδιαγραφές και υποδομές
- Ομοιογένεια των εφαρμογών για την εύκολη ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ των βιομηχανιών
- Αποφυγή επανεκπαίδευσης προσωπικού κατά την μετάθεση από τη μια θέση στην άλλη.
- Εξοικονόμηση ενέργειας
SeparatorBetweenMainTexts Οι εφαρμογές του Cloud Computing είναι πολύ σημαντικές για κάθε παραγωγική επιχείρηση, διότι τους επιτρέπει να αποφύγουν ένα τεράστιο πλήθος επιχειρησιακών και τεχνικών προβλημάτων που σχετίζονται με την απόκτηση, λειτουργία και συντήρηση δικών τους πληροφοριακών συστημάτων και βάσεων δεδομένων και παράλληλα να εξοικονομήσουν τεράστια χρηματικά ποσά, αφού το μόνο που χρειάζεται είναι μια σύνδεση στο διαδίκτυο. Υπολογίζεται ότι οι βιομηχανικές επιχειρήσεις σπαταλούν το 8-15% των συνολικών εργατοωρών στην λειτουργία και συντήρηση τέτοιων συστημάτων.
Αντιλαμβανόμενη τα οικονομικά οφέλη, η κυβέρνηση των Η.Π.Α. έσπευσε στη δημιουργία Cloud Computing υπηρεσιών (https://apps.gov/cloud/advantage/main/start_page.do) επενδύοντας έτσι σε τεχνολογίες αιχμής συμβάλλοντας στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας της Αμερικανικής οικονομίας.
Οι Cloud υπηρεσίες χωρίζονται σε 3 επίπεδα εφαρμογών όπως φαίνονται στο Σχήμα 1. Το πρώτο επίπεδο SaaS (Software as a Service) είναι το πιο δημοφιλές στις βιομηχανικές επιχειρήσεις. Στην ουσία πρόκειται για εξειδικευμένο λογισμικό που αναπτύσσει ο κάθε πάροχος της υπηρεσίας για πρόσβαση στις web-based εφαρμογές. Το επόμενο επίπεδο PaaS (Platform as a Service) αναφέρεται στην ανάπτυξη πλατφόρμας η οποία μπορεί να εξυπηρετεί ένα πλήθος ομοειδών βιομηχανικών επιχειρήσεων. Το τελευταίο επίπεδο IaaS (Infrastructure as a Service) αφορά ένα έργο ευρείας κλίμακας για ανάπτυξη υποδομής για την υποστήριξη Cloud Computing εφαρμογών. Προς το παρών η διείσδυση επιχειρήσεων στο δεύτερο και τρίτο επίπεδο αφορά συγκεκριμένες εταιρίες παγκόσμιας εμβέλειας όπως Google, Amazon κ.λπ.
Τo MTConnect (http://www.mtconnect.org/) είναι ένα παράδειγμα της σημασίας του cloud computing στην κατασκευαστική βιομηχανία. Πρόκειται για ένα ελεύθερο και δωρεάν πρωτόκολλο, το οποίο επιτρέπει την διασύνδεση του μηχανολογικού εξοπλισμού χρησιμοποιώντας κοινή γλώσσα για την ανταλλαγή των πληροφοριών. Η γλώσσα αυτή δεν είναι άλλη από την XML (http://www.w3.org/TR/REC-xml/) γνωστή σε όλους για τις εφαρμογές της στην αναπαράσταση και μετάδοση δομημένης πληροφορίας.
Οι περισσότερες εργαλειομηχανές αριθμητικού ελέγχου (CNC) επεξεργάζονται τεράστιο όγκο πληροφορίας ανά ώρα. Είναι λοιπόν ασύμφορο για τη βιομηχανία να αποθηκεύει αυτές τις πληροφορίες τοπικά σε εξυπηρετητές (servers) οι οποίοι σε βάθος τετραετίας θα θεωρούνται ξεπερασμένοι. Με την εφαρμογή του Cloud Computing η βιομηχανία θα είναι σε θέση να λειτουργήσει, να ελέγξει και να διαχειριστεί πολλά απομακρυσμένα εργοστάσια ταυτόχρονα και με πλήρως αυτοματοποιημένο τρόπο, ενώ θα μπορεί και να παρακολουθήσει τα προϊόντα της στην εφοδιαστική αλυσίδα με το ελάχιστο δυνατό κόστος.
SeparatorBetweenMainTexts Μια ακόμα καινοτόμα λύση είναι η ενσωμάτωση της τεχνολογίας RSS για την μετάδοση διάφορων δεδομένων αλλά και συναγερμών που μπορεί να αφορούν την παραγωγική διαδικασία. Το RSS παράγεται από τα αρχικά των λέξεων Really Simple Syndication (καθώς και του Rich Site Summary, ωστόσο έχει επικρατήσει η πρώτη εκδοχή). Το RSS είναι ένα φορμά που βασίζεται στην γλώσσα XML το οποίο δημιουργήθηκε για την μετάδοση περιεχομένου, όπως τίτλοι ειδήσεων και ανακοινώσεις και εφαρμόζεται παγκοσμίως από πολλά ειδησεογραφικά πρακτορεία και εκδοτικούς οίκους. Το βασικό του χαρακτηριστικό είναι η ταυτόχρονη μετάδοση δεδομένων σε όλους τους εγγεγραμμένους χρήστες, ανανεώνοντας έτσι με αυτοματοποιημένο τρόπο την παρεχόμενη πληροφόρηση. Τα τελευταία χρόνια έχουν έρθει στο φώς και εφαρμογές του προτύπου στη βιομηχανία με σκοπό την επίλυση προβλημάτων όπως ιχνηλασιμότητα (http://www.informatik.uni-trier.de/~ley/db/conf/iwrt/iwrt2009.html). Αυτή η πολλά υποσχόμενη τεχνολογία όμως δεν αποτελεί πανάκεια αλλά εγκυμονεί και πολύ σημαντικούς κινδύνους για την εκάστοτε βιομηχανία.
Τα κύρια μειονεκτήματα του cloud computing εντοπίζονται σε θέματα ασφάλειας και προστασίας των πληροφοριών, ανάκτησης δεδομένων, διαθεσιμότητας της υπηρεσίας, και της μη προβλέψιμης απόδοσης του συστήματος. Η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας έχει περιορίσει στο ελάχιστο τα τρία τελευταία προβλήματα. Το κυριότερο πρόβλημα λοιπόν στο οποίο στρέφει την προσοχή της τόσο η επιστημονική, όσο και η τεχνική κοινότητα είναι η ασφάλεια των δεδομένων. Έχουν κατά καιρούς προταθεί διάφορες αρχιτεκτονικές και αλγόριθμοι κρυπτογράφησης, χωρίς ωστόσο να λαμβάνεται υπόψη ο τεράστιος όγκος δεδομένων και απαιτούμενη επεξεργαστική ισχύς στην περίπτωση της γενικευμένης εφαρμογής τέτοιων συστημάτων.
Όσον αφορά την διαθεσιμότητα και την απόδοση της υπηρεσίας χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή από την πλευρά της εταιρίας όσον αφορά το ποσοστό λειτουργίας της υπηρεσίας (Service Level Agreement) ή αλλιώς SLA. Σε περίπτωση που αυτό δεν αναφέρεται ρητά στο συμβόλαιο τότε ο πάροχος δεν εγγυάται αποζημιώσεις για το χρόνο που η υπηρεσία δεν είναι ενεργή. Μια από τις πρωτοπόρες εταιρίες ανάπτυξης νεφουπολογιστικών συστημάτων είναι η DELL (http://content.dell.com/us/en/enterprise/cloud-computing.aspx), ενώ υπάρχουν και αρκετές εταιρίες που μπορούν να προσφέρουν έτοιμες cloud υπηρεσίες (http://www.reliacloud.com/ ).
Η εποχή του Cloud Computing είναι πιο κοντά από ποτέ, και στο στόχαστρο όλων των παραγωγικών επιχειρήσεων είναι η βέλτιστη εκμετάλλευση των πλεονεκτημάτων και η αποφυγή των συνεπειών από τα μειονεκτήματα.
*Ο κ. Ταξιάρχης Π. Μπελής, είναι Διπλωματούχος Μηχανικός Παραγωγής και Διοίκησης (Msc), Υποψήφιος Διδάκτωρ Π.Κ.
