Η ορθή χρήση και διαχείριση νερού αποτελεί ένα ζήτημα που απασχολεί έντονα τις βιομηχανικές μονάδες, οι οποίες αναζητούν «έξυπνες» λύσεις για την καλύτερη δυνατή αξιοποίησή του. Σε αυτό το πλαίσιο, η Εταιρεία Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης (Ε.Υ.Δ.Α.Π. A.E.) υλοποιεί μια σειρά από δράσεις που βοηθούν τις επιχειρήσεις να καλύψουν τις ιδιαίτερα αυξημένες ανάγκες σε ύδρευση. Για το πλάνο επενδύσεων αλλά και για τις υπόλοιπες δράσεις που σχεδιάζει η Ε.Υ.Δ.Α.Π., μιλάει στο περιοδικό «Μετάδοση Ισχύος» ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της, ο κ. Γιώργος Στεργίου.
– Κύριε Στεργίου, ποια είναι η σημασία της ορθής διαχείρισης των υδατικών πόρων στη βιομηχανία και γενικότερα στην οικονομία, ιδιαίτερα σε μια περίοδο αυξανόμενων περιβαλλοντικών, ενεργειακών αλλά και γεωπολιτικών προκλήσεων;
– Το νερό διαχρονικά υπήρξε ο πλέον επιδραστικός παράγοντας στην ανθρώπινη εξέλιξη. Στις μέρες μας τα έντονα κλιματικά φαινόμενα –όπως οι μακροχρόνιες ξηρασίες που τις διαδέχονται ακραία πλημμυρικά φαινόμενα, σε συνδυασμό με την πολυετή ανορθολογική χρήση των υδάτινων πόρων– δημιουργούν προϋποθέσεις έλλειψης νερού σε μεγάλες γεωγραφικές ζώνες σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Λόγω λοιπόν της σπανιότητας του πόρου, γίνεται αντιληπτό ότι το νερό μπορεί να αναδειχθεί είτε σε εργαλείο οικονομικής και κοινωνικής ανθεκτικότητας είτε σε μείζονα απειλή του σύγχρονου τρόπου ζωής.
Ειδικότερα στη βιομηχανία, μια σειρά από παραδοσιακές αλλά και πιο σύγχρονες παραγωγικές διαδικασίες εξαρτώνται από τη διαθεσιμότητα αλλά και από την ποιότητα του νερού, σε σημείο που το κόστος της αδράνειας να εκτιμάται ότι μπορεί να είναι πολλαπλάσιο από το κόστος έγκαιρων επενδύσεων σε ανθεκτικές υποδομές και αποδοτικές τεχνολογίες.
– Σε πολλούς παραγωγικούς κλάδους το νερό δεν αποτελεί απλώς έναν φυσικό πόρο, αλλά βασική παραγωγική πρώτη ύλη. Πώς συμβάλλει σήμερα η Ε.Υ.Δ.Α.Π. ώστε οι ελληνικές παραγωγικές επιχειρήσεις να διασφαλίζουν επάρκεια, αξιοπιστία και βιώσιμη πρόσβαση σε υδατικούς πόρους;
– Η Ε.Υ.Δ.Α.Π. υλοποιεί με αυξανόμενους ρυθμούς ένα φιλόδοξο πλάνο σημαντικών νέων επενδύσεων, με στόχο τη βιώσιμη παροχή υψηλής ποιότητας νερού σε ολόκληρη την Αττική –άρα και στους βιομηχανικούς πελάτες που αναφέρεστε– στο χαμηλότερο κόστος σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Έχουμε ξεκινήσει ήδη την αντικατάσταση παλαιών αγωγών –για περιορισμό των απωλειών– και τη σταδιακή τοποθέτηση και χρήση ψηφιακών υδρομέτρων, με δυνατότητα πρόσβασης σε δεδομένα κατανάλωσης σε πραγματικό χρόνο.
Προχωράμε επίσης στον εξορθολογισμό της κατανάλωσης πόσιμου νερού με υποκατάστασή του από μη πόσιμο στην άρδευση και στη βιομηχανία, με την ανάπτυξη νέου δικτύου παραγωγής και μεταφοράς νερού από επεξεργασία αστικών λυμάτων. Παράλληλα εφαρμόζουμε μία οριζόντια πολιτική δραστικού περιορισμού του ανθρακικού μας αποτυπώματος, με απώτερο στόχο το Zero Carbon.
Η πρότυπη μονάδα της ΕΥΔΑΠ στο Μαρκόπουλο, όπου εφαρμόζεται το πιλοτικό σύστημα αποκεντρωμένης ανάκτησης νερού, μέσω της μεθόδου «sewer mining»
– Το σύστημα «sewer mining», που εγκαινιάστηκε πρόσφατα στο Μαρκόπουλο, αποτελεί ένα σημαντικό παράδειγμα αποκεντρωμένης ανάκτησης νερού. Μπορεί αυτή η τεχνολογία να εφαρμοστεί και σε βιομηχανικές περιοχές ή μεμονωμένες μονάδες; Ποιες είναι οι προϋποθέσεις και ποια είναι τα βασικά οφέλη για μια βιομηχανία;
–Το σύστημα τεχνολογίας Sewer Mining αποτελεί ένα τεχνολογικά ώριμο παράδειγμα αποκεντρωμένης παραγωγής νερού, το οποίο μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να εφαρμοστεί και σε βιομηχανικές περιοχές ή μεμονωμένες παραγωγικές μονάδες. Η δυναμικότητα τέτοιων συστημάτων μπορεί να προσαρμόζεται στις ανάγκες νερού της βιομηχανίας.
Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι τέτοιες λύσεις είναι ιδιαίτερα κατάλληλες για εγκαταστάσεις με σταθερές και προβλέψιμες ανάγκες σε μη πόσιμο νερό, εφόσον διασφαλιστούν η επαρκής και ποιοτικά κατάλληλη εισροή λυμάτων. Το ανακτημένο νερό θα πρέπει να χρησιμοποιείται αποκλειστικά για χρήσεις εκτός της πόσης, ενώ θα πρέπει να υπάρχει σαφής υδραυλικός και λειτουργικός διαχωρισμός από το δίκτυο πόσιμου νερού.
Εφόσον εξασφαλιστεί επίσης η τήρηση του κανονιστικού και αδειοδοτικού πλαισίου για την επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων υδάτων, η υλοποίηση και λειτουργία ενός τέτοιου συστήματος μπορεί να καταστεί εφικτή.
Τα βασικά οφέλη είναι μετρήσιμα και πολυδιάστατα, και σίγουρα μπορούν να δικαιολογήσουν σε μεγάλο βαθμό την επένδυση. Ενδεικτικά αναφέρω τον περιορισμό του λειτουργικού κόστους που σχετίζεται με την κατανάλωση νερού, την εξοικονόμηση πόσιμου νερού, την ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού σε περιόδους υδατικού στρες, τη συμβολή στη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος, καθώς και την ευθυγράμμιση με τις αρχές της κυκλικής οικονομίας.
– Σε ποιους βιομηχανικούς κλάδους υπάρχει δυνατότητα αξιοποίησης τέτοιων λύσεων, και σε ποια κλίμακα εκτιμάτε ότι μπορούν ρεαλιστικά να εφαρμοστούν αυτές τα επόμενα χρόνια;
–Νερό που παράγεται από τέτοιες αποκεντρωμένες μονάδες μπορεί να αξιοποιηθεί σε συστήματα ψύξης (Cooling Towers), σε τροφοδοσία λεβήτων (Boiler Feed Water) μετά από κατάλληλη επεξεργασία, σε καθαρισμό και πλύση, στην άρδευση χώρων πρασίνου εντός των βιομηχανικών εγκαταστάσεων, καθώς και στην πυροπροστασία – πυρόσβεση.
Θα μπορούσαν να εξετάσουν σοβαρά την εγκατάσταση τέτοιων μονάδων πολλές εταιρείες από τον κλάδο της χημικής βιομηχανίας, της κλωστοϋφαντουργίας, των βαφείων, των Logistics και των αποθηκών, καθώς επίσης τα εμπορικά/βιομηχανικά “campus”, η χαρτοβιομηχανία, η μεταλλευτική βιομηχανία, η τσιμεντοβιομηχανία –ακόμα και η βιομηχανία τροφίμων.
Το κέντρο ελέγχου της πρότυπης μονάδας αποκεντρωμένης ανάκτησης νερού στο Μαρκόπουλο.
– Ποιες πρωτοβουλίες της Ε.Υ.Δ.Α.Π. που αφορούν άμεσα τη βιομηχανία αναμένεται να υλοποιηθούν μέσα στο 2026;
– Η πιο ολοκληρωμένη πρωτοβουλία με άμεση στόχευση στη βιομηχανία είναι η συνεργασία με το Συμβούλιο του ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη, μέσω της σύμπραξης Attica Water Lab που συντονίζει η Ε.Υ.Δ.Α.Π. και στην οποία συμμετέχουν 21 φορείς από τη δημόσια διοίκηση, την ακαδημαϊκή κοινότητα, την αυτοδιοίκηση και φυσικά τη βιομηχανία.
Οι φορείς αυτοί λειτουργούν ως οργανωμένη ομάδα εργασίας για την προώθηση της εξοικονόμησης και της επαναχρησιμοποίησης ύδατος, καθώς και για τη δημιουργία του αναγκαίου θεσμικού πλαισίου.
Ήδη από το 2025 έχει ξεκινήσει η συστηματική χαρτογράφηση των αναγκών μη πόσιμου ύδατος μεμονωμένων βιομηχανικών εγκαταστάσεων στην Αττική, καθώς και οργανωμένων υποδοχέων όπως είναι το Βιομηχανικό Πάρκο Σχιστού. Στόχος είναι ο σχεδιασμός ενός βιώσιμου και τεχνικοοικονομικά ώριμου συστήματος υποδομών αξιοποίησης ανακτημένου νερού στην Αττική.
Παράλληλα, εντός του 2026, με πρωτοβουλία της Ε.Υ.Δ.Α.Π., το Attica Water Lab θα προχωρήσει στην ανάπτυξη και λειτουργία κοινής ψηφιακής πλατφόρμας βέλτιστων πρακτικών εξοικονόμησης ανά κλάδο, παρέχοντας και στις επιχειρήσεις πρόσβαση σε εφαρμόσιμες λύσεις και τεχνογνωσία.
