Η εκπαιδευτική ρομποτική διαμορφώνει τους μηχανικούς του μέλλοντος

Άρθρο του κ. Δημήτρη Μπλουγουρά*

Οι εξελίξεις στην τεχνολογία είναι βέβαιο με μαθηματική ακρίβεια ότι οδηγούν στην κατάργηση ενός αριθμού επαγγελμάτων και στη δημιουργία άλλων που ούτε μπορούμε σήμερα να τα φανταστούμε. Το ερώτημα λοιπόν που θα μας απασχολήσει είναι πώς η εκπαίδευση μπορεί να διαμορφώσει αποτελεσματικά τους επαγγελματίες του αύριο.

Οι δεξιότητες και η διεπιστημονική προσέγγιση STEM πρέπει να διαδραματίσουν μεγαλύτερο ρόλο στο πρόγραμμα σπουδών μας σε όλες τις βαθμίδες. Η εκπαιδευτική ρομποτική αποτελεί αναμφίβολα μια από τις νέες θεματικές που πρέπει να ενταχθούν στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση με σωστό τρόπο, τον οποίο θα παρουσιάσουμε στη συνέχεια.

Προσέγγιση STEM

Η διεπιστημονική προσέγγιση στις Επιστήμες, την Τεχνολογία, τη Μηχανική και τα Μαθηματικά STEM (από τα αρχικά των λέξεων Science, Technology, Engineering, Mathematics) είναι θεώρηση μάθησης σύμφωνα με την οποία όλες οι έννοιες παρουσιάζονται και εξετάζονται ταυτόχρονα, την ίδια ώρα, στο ίδιο διαθεματικό εργαστήριο, και σε συνδυασμό με εξεύρεση διαφορετικών λύσεων σε πραγματικά προβλήματα της καθημερινότητάς μας.

Ποιο είναι το αποτέλεσμα από μια τέτοια διαδικασία; Τελικά τα παιδιά ικανοποιούν πλήρως και ευχάριστα την εκ φύσεως προδιάθεσή τους για ανακάλυψη από τη θεωρία στην πράξη των πεδίων του STEM, ενώ αναπτύσσουν την ικανότητα για υπολογιστική σκέψη, καθώς νιώθουν πραγματικοί εφευρέτες, που δημιουργούν και διασκεδάζουν ταυτόχρονα.

Με ένα σωστό παιδαγωγικά και τεχνοκρατικά μοντέλο εκπαίδευσης STEM, λοιπόν, θα προσελκύσουμε και θα εμπνεύσουμε τα παιδιά στην πρωτοβάθμια και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, ώστε να γνωρίσουν αληθινά και να ασχοληθούν εις βάθος με τα πεδία του STEM. Και η τριτοβάθμια επιλογή τους θα είναι πλέον συνειδητό βήμα.

Έτσι, όλα –σχεδόν– τα hard και soft skills που λείπουν, και όλες οι «ματιές στο μέλλον», μπορούν να καλλιεργηθούν ευχάριστα στα παιδιά από μικρή ηλικία μέσω της σωστής διδασκαλίας, εφαρμογής και χρήσης της εκπαιδευτικής ρομποτικής, με φυσικό επακόλουθο να κλείσει το χάσμα δεξιοτήτων.

Μέσα από μια τέτοια διαδικασία, θα εκλείψουν τα φαινόμενα που παρατηρούνται σήμερα: να υπάρχουν δηλαδή άνεργοι μηχανικοί ενώ υπάρχει ζήτηση μηχανικών, επειδή κάποιοι μηχανικοί δεν θέλουν να δουλέψουν σαν μηχανικοί γιατί δεν τους αρέσει η δουλειά τους, ή δεν μπορούν γιατί τους λείπουν οι δεξιότητες του καλού μηχανικού. Έγιναν μηχανικοί επειδή κάποιοι άλλοι αποφάσισαν για αυτούς, ή επειδή πήγαν με το ρεύμα (με το σκεπτικό: «Είμαστε καλοί μαθητές, και επειδή έχει υψηλές βάσεις η τάδε σχολή, θα πάμε εκεί για σπουδές»).

Συνεργασία όλων των εμπλεκομένων

Στη διαδικασία αυτή της διαμόρφωσης των επαγγελματιών του αύριο θα απαιτηθεί συνεργασία όλων των εμπλεκομένων, πολιτείας και επιχειρήσεων.

Οι επαγγελματίες πρέπει να δώσουν προτεραιότητα στις συνεχιζόμενες ευκαιρίες εκπαίδευσης, ώστε να ενημερωθούν σωστά για τις τελευταίες τεχνολογικές εξελίξεις. Οι άνθρωποί τους πρέπει να εκπαιδευτούν μέσα στις επιχειρήσεις, για να προλάβουν τις τεχνολογικές εξελίξεις.

Χρειάζεται εξωστρέφεια (αληθινή!) και συνεισφορά στη διαμόρφωση του αυριανού εργατικού δυναμικού. Αυτό περιλαμβάνει τη συνεργασία με πανεπιστήμια, κολέγια, τεχνικές σχολές και γυμνάσια που αναπτύσσουν προγράμματα πρακτικής άσκησης και μαθητείας, τα οποία όχι μόνο εισάγουν τους σπουδαστές σε επαγγέλματα STEM αλλά εκθέτουν σήμερα το εργασιακό μέλλον μπροστά τους.

Από την πλευρά της πολιτείας απαιτείται να ενθαρρύνονται τα μέτρα που τονώνουν τη ζήτηση, μέσω αξιόπιστων επεκτατικών δημοσιονομικών πολιτικών και συνεχιζόμενων δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων.

Η ειλικρινής επικοινωνία και η ουσιαστική συνεργασία μεταξύ των παραπάνω φορέων θεωρείται αναγκαία προϋπόθεση για την αλλαγή.

Ακανθώδης προβληματισμός

«…Η μάθηση στον άνθρωπο δεν είναι αποτέλεσμα μετάδοσης της γνώσης, αλλά μια ενεργητική διαδικασία κατασκευής της γνώσης που βασίζεται στις εμπειρίες που αποκομίζονται από τον πραγματικό κόσμο» (Piaget, 1972).

«…Η απόκτηση νέας γνώσης συντελείται πιο αποτελεσματικά όταν αυτοί που μαθαίνουν ασχολούνται με την κατασκευή προϊόντων που έχουν προσωπικό νόημα για αυτούς» (Papert, 1980). Από τις παραπάνω εξαιρετικά βαρύνουσες εκπαιδευτικές θέσεις αξίζει να επισημάνουμε όχι μόνο το περιεχόμενο (το οποίο η εκπαιδευτική ρομποτική καλύπτει 100%, με όχημα και στόχο το ρομπότ) αλλά και τις ημερομηνίες.

Όλοι συμφωνούν με αυτές, όλοι τις αναφέρουν στις εργασίες τους για πολλές δεκαετίες, αλλά τελικά τι γίνεται στην πράξη;

Μήπως ήρθε ο καιρός για ένα ανοιχτό συνέδριο, με συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων και ειλικρινή διάθεση για καταγραφή και προτάσεις πραγματικής επίλυσης του προβλήματος;

Αν όχι, το ίδιο άρθρο θα ξαναγραφτεί 20 χρόνια μετά, με άλλο αντικείμενο τότε αντί της ρομποτικής. Η απόδειξη είναι ότι ήδη αυτό κάναμε με το συγκεκριμένο άρθρο: Παλιότερα (25 χρόνια πριν) λέγαμε λίγο πολύ τα ίδια με την πληροφορική και την εισαγωγή της επιστήμης των υπολογιστών στα σχολεία… Γιατί δεν προχώρησε διεθνώς όσο έπρεπε;

Σήμερα, ωστόσο, είμαστε περισσότερο αισιόδοξοι ότι αυτό μπορεί να αλλάξει!

*Ο κ. Δημήτρης Μπλουγουράς είναι επιστήμονας Υπολογιστών (πτυχιούχος του Τμήματος Επιστήμης Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Κρήτης), υπεύθυνος Έρευνας και Ανάπτυξης, καθώς και ιδρυτικό μέλος του CityLab – Κέντρο Εργαστηρίων STEM.

Ελέγξτε επίσης

Η επίδραση των παραμέτρων κοπής στις δυνάμεις κοπής κατά το τορνάρισμα χάλυβα εργαλείων

Τίτλος : Άρθρο των κ. Ιωάννη Κεχαγιά και Νικολάου Α. Φουντά*   Η τόρνευση είναι …